Thông số khay giấy trên phiếu mẫu thường gồm mười mục: kích thước ngoài, chiều cao, kích thước lòng ô, số ô, độ dày thành, khối lượng mỗi khay, bước lồng, dung sai, vật liệu và mã phiên bản. Đọc đúng các số này giúp anh chị biết khay có vừa sản phẩm và mỗi thùng chứa bao nhiêu khay.
Những con số này cũng là căn cứ để kiểm lô hàng nhận về có đúng mẫu đã duyệt hay không. Kích thước lòng ô, bước lồng và mã phiên bản là những chỗ thường bị đọc sai, dẫn tới khay không vừa sản phẩm hoặc tính sai số thùng. Nếu cần nắm lại khái niệm khay bột giấy (molded pulp), xem bài khay giấy định hình là gì.
Mười thông số khay giấy trên một phiếu mẫu
| # | Thông số | Ý nghĩa | Đơn vị |
|---|---|---|---|
| 1 | Kích thước ngoài (D × R) | Khung bao ngoài cùng của khay, tính cả mép | mm |
| 2 | Chiều cao tổng | Từ đáy thấp nhất đến điểm cao nhất của khay | mm |
| 3 | Kích thước lòng ô | Khoảng trống bên trong mỗi ô, nơi sản phẩm nằm | mm |
| 4 | Số ô | Số sản phẩm một khay chứa được | ô |
| 5 | Độ dày thành | Độ dày lớp bột giấy tạo nên khay | mm |
| 6 | Khối lượng mỗi khay | Khối lượng một khay khô, phản ánh lượng bột đã dùng | gam |
| 7 | Bước lồng | Chiều cao tăng thêm khi xếp một khay rỗng lồng lên khay khác | mm |
| 8 | Dung sai | Mức chênh lệch cho phép so với số trên bản vẽ | ± mm |
| 9 | Vật liệu, màu, phụ gia | Nguồn xơ và các xử lý thêm | – |
| 10 | Mã mẫu và phiên bản | Định danh mẫu đã duyệt, để đặt lại đúng khay | – |
Không phải phiếu nào cũng đủ mười mục. Nếu thiếu mục 5, 7, 8 hoặc 10, anh chị nên hỏi lại nhà cung cấp trước khi duyệt mẫu.
Cách đọc một bản vẽ khay giấy: hình chiếu, mặt cắt và ký hiệu
Bản vẽ khay giấy là bản vẽ kỹ thuật thông thường. Nguyên tắc trình bày kích thước và dung sai trên bản vẽ 2D được quy định chung trong ISO 129-1:2018. Trên bản vẽ khay, anh chị thường gặp:
- Hình chiếu bằng (nhìn từ trên xuống): kích thước ngoài, số ô và cách bố trí ô.
- Hình chiếu đứng hoặc cạnh: chiều cao tổng.
- Hình cắt (A-A, B-B…): độ sâu ô, độ nghiêng thành, độ dày thành và gân tăng cứng.
R là bán kính bo góc, Ø là đường kính ô tròn. Số đặt trong ngoặc là kích thước tham khảo, không dùng để kiểm hàng. Đơn vị mặc định là mm. Khung tên ở góc bản vẽ ghi mã mẫu, phiên bản, ngày vẽ và tỷ lệ; khi so mẫu, anh chị dùng con số ghi trên bản vẽ, không đo bản in rồi nhân tỷ lệ.
Nếu gửi cả bản vẽ 2D và file 3D (STEP), nên thống nhất bản nào là căn cứ khi hai bản chênh nhau.
Kích thước ngoài và kích thước lòng ô
Kích thước ngoài (kích thước phủ bì) là khung bao ngoài cùng của khay, quyết định khay có lọt vừa hộp hoặc thùng không. Kích thước lòng ô là khoảng trống bên trong, quyết định sản phẩm có nằm vừa trong khay không.
Thành khay giấy thường được làm hơi nghiêng để khay tách được khỏi khuôn, nên lòng ô ở miệng rộng hơn ở đáy. Độ côn này gọi là góc thoát khuôn (draft angle). Bản vẽ tốt sẽ ghi rõ kích thước lòng ô đo ở đâu: miệng, đáy, hay đúng độ cao nơi sản phẩm chạm khay. Nếu bản vẽ chỉ ghi một con số, hãy hỏi con số đó đo ở độ cao nào.
Khi khay nằm trong hộp hoặc thùng, hãy so kích thước ngoài của khay với kích thước lòng hộp, không so với kích thước ngoài, vì vách carton có độ dày.
Mặt nhẵn, mặt nhám và kích thước đo theo mặt nào
Theo mục từ Molded pulp trên Wikipedia, khay thành dày có một mặt rất nhám và mặt kia tương đối nhẵn; khay transfer nhẵn hơn ở cả hai mặt; khay ép nóng (cure-in-the-mold, sấy ngay trong khuôn có gia nhiệt) ra khuôn với bề mặt nhẵn, đường nét rõ. Tài liệu của IoPP và Rochester Institute of Technology ghi rõ: với khay đúc thông thường, mặt nhẵn hơn là mặt bột giấy tiếp xúc với khuôn.
Mặt áp khuôn bám theo hình khuôn, còn mặt kia phụ thuộc lớp bột dày hay mỏng. Vì vậy bản vẽ nên ghi rõ kích thước lòng ô và kích thước ngoài tính theo mặt nào. Khi duyệt mẫu, hãy đặt thử sản phẩm thật vào khay thay vì chỉ đo bằng thước. Các mức hoàn thiện bề mặt được so sánh trong bài bề mặt khay giấy định hình.
Độ dày thành và khối lượng khay
Độ dày thành và khối lượng mỗi khay liên quan trực tiếp đến độ cứng và giá. Khay dày và nặng hơn thường cứng hơn, nhưng tốn nhiều bột và cước vận chuyển cao hơn. Theo mục từ Molded pulp trên Wikipedia, khay thành dày thường dày khoảng 1,5–6 mm, còn khay ép chuyển (transfer) mỏng hơn, khoảng 1,5–5 mm.
Khối lượng là thông số dễ kiểm tra khi nhận hàng. Anh chị cân vài khay bất kỳ trong lô. Nếu khối lượng thấp hơn mẫu đã duyệt rõ rệt, khay có thể đã bị làm mỏng đi. Thống nhất sẵn mức khối lượng tối thiểu trong phiếu thông số giúp tránh tranh cãi sau này. Nên cân khi khay đã để trong cùng điều kiện kho một thời gian, vì bột giấy hút ẩm và khối lượng thay đổi theo độ ẩm không khí.
Chúng tôi chưa công bố dữ liệu độ dày thành và khối lượng thực tế cho các mẫu khay phổ biến của nhà máy đối tác. Khi duyệt mẫu, nên đo mẫu từ nhiều lô, ghi độ dày tại các vị trí quan trọng và khối lượng theo từng mã.
Bước lồng và cách tính số khay mỗi thùng
Khay rỗng được xếp lồng vào nhau khi chở. Bước lồng là phần chiều cao tăng thêm mỗi khi xếp thêm một khay, quyết định số khay mỗi thùng, số thùng và cước vận chuyển.
Cách tính số khay một chồng như sau:
Số khay một chồng = làm tròn xuống [(chiều cao lòng thùng − chiều cao một khay) ÷ bước lồng] + 1
Ví dụ giả định: lòng thùng cao 300 mm, khay cao 50 mm, bước lồng 8 mm. Ta có (300 − 50) ÷ 8 = 31,25, làm tròn xuống là 31, cộng 1 thành 32 khay mỗi chồng. Anh chị không cần tính tay: công cụ tính số khay và số thùng làm việc này và thử cả hai cách xoay khay trong thùng. Sau đó, công cụ tính CBM ước thể tích lô hàng theo mét khối để tính cước.
Khay có nắp gập hoặc có gờ chặn thường lồng kém hơn, nên bước lồng lớn hơn. Nếu phiếu không ghi bước lồng, anh chị có thể tự đo: xếp 10 khay, đo chiều cao chồng, trừ chiều cao một khay rồi chia cho 9. Số khay mỗi thùng đã thống nhất cũng nên ghi vào phiếu.
Dung sai: vì sao khay giấy không chính xác như khay nhựa
Khay giấy được tạo hình khi còn ướt, co lại khi sấy và có thể nở hoặc cong nhẹ theo độ ẩm kho, nên khó đạt dung sai chặt như khay nhựa ép phun. Khay ép nóng thường giữ kích thước sát bản vẽ hơn khay transfer, và khay transfer thường sát hơn khay thành dày; mức chênh cụ thể do nhà máy xác nhận theo từng mẫu.
Hiện chưa có bảng dung sai chuẩn công khai cho khay bột giấy. Trong một thảo luận trên diễn đàn của Viện Chuyên gia Bao bì Hoa Kỳ (IoPP), người tham gia ghi nhận hướng dẫn thiết kế chi tiết chủ yếu nằm ở từng nhà sản xuất. Do đó, dung sai nên được hai bên thống nhất và ghi vào phiếu thông số cho từng mẫu khay.
Với nhà máy đối tác của chúng tôi, dung sai được chốt theo bản vẽ của từng mã khay, kèm phương pháp đo và điều kiện ổn định mẫu. Lý do là dung sai phụ thuộc kích thước, vật liệu, cách tạo hình và cách sấy.
Với sản phẩm cần vị trí chính xác, hãy đánh dấu kích thước quan trọng (ví dụ lòng ô giữ linh kiện) và kích thước chỉ cần gần đúng (mép ngoài), để nhà máy đối tác xác nhận cách kiểm soát trước khi làm khuôn.
Mã mẫu và phiên bản
Mỗi lần sửa khuôn, dù chỉ nâng một gân hay nới một ô, khay đã là phiên bản khác. Phiếu thông số nên có mã mẫu, số phiên bản và ngày duyệt. Khi đặt lại hàng, anh chị ghi đúng mã và phiên bản để tránh nhận nhầm khay cũ. Khi khay đột nhiên không còn vừa sản phẩm, việc đầu tiên nên làm là so mã phiên bản trên phiếu giao hàng với phiên bản đã duyệt.
Những lỗi đọc thông số hay gặp
- So kích thước ngoài của khay với kích thước ngoài của thùng, thay vì kích thước lòng thùng.
- Đọc kích thước lòng ô mà không biết số đó đo ở miệng hay ở đáy.
- Không ghi khối lượng tối thiểu, nên không có căn cứ khi lô sau mỏng hơn.
- Bỏ qua bước lồng, nên tính sai số thùng và cước.
- Đặt lại hàng bằng tên gọi chung, không kèm mã và phiên bản.
Checklist duyệt phiếu thông số trước khi ký mẫu
Trước khi ký duyệt mẫu, anh chị rà nhanh các điểm sau (các bước nhận và kiểm mẫu có trong bài duyệt mẫu khay giấy):
- Đã đặt thử sản phẩm thật vào mẫu, kiểm tra độ chặt và khả năng lấy ra.
- Có dung sai cho các kích thước quan trọng, kèm phương pháp đo.
- Phụ gia (chống thấm, chống dầu mỡ, tạo màu…) chỉ ghi những gì nhà máy đối tác đã xác nhận.
- Có mã mẫu, phiên bản, ngày duyệt; giữ lại một khay mẫu đối chứng.
- Đã thống nhất mức AQL khi kiểm lô.
Chưa có bản vẽ thì xem cách đo sản phẩm để đặt khay giấy vừa kích thước hoặc dùng công cụ phác thảo khay giấy. Phân biệt khay theo công nghệ ép có ở bài các loại khay giấy định hình; thuật ngữ tiếng Anh trên bản vẽ có ở bài vỉ giấy định hình.
Câu hỏi thường gặp về thông số khay giấy định hình
Nên gửi bản vẽ khay ở định dạng nào?
Chúng tôi nhận bản vẽ dạng PDF, DWG, DXF hoặc STEP. Nếu bản vẽ cần bảo mật, hai bên có thể thỏa thuận ký NDA (thỏa thuận bảo mật) trước khi anh chị gửi.
Lô hàng nhận về sai thông số so với mẫu duyệt thì xử lý thế nào?
Việc kiểm lô tham chiếu ISO 2859-1, tiêu chuẩn lấy mẫu kiểm tra theo thuộc tính, với mức AQL (mức chất lượng chấp nhận được) thống nhất trong hợp đồng hoặc phiếu thông số. Nếu có lỗi, anh chị báo ngay khi phát hiện, trước khi đưa khay vào đóng gói.
Duyệt xong phiếu thông số và mẫu thì bao lâu có hàng?
Làm khuôn và mẫu dự kiến 2–4 tuần. Sau khi duyệt mẫu, sản xuất khoảng 3–5 tuần, tùy thiết kế và số lượng.
Dùng khay có khuôn sẵn thì có cần bản vẽ riêng không?
Thường là không. Khay có khuôn sẵn đã có phiếu thông số, anh chị chỉ cần đối chiếu với sản phẩm và có thể đặt số lượng thấp hơn. Khay thiết kế riêng cần bản vẽ, MOQ khoảng 5.000–10.000 khay (xem MOQ khay giấy).
Anh chị đang có bản vẽ hoặc phiếu mẫu cần đọc giúp? Hãy gửi qua trang đặt làm khay theo mẫu hoặc nhắn Zalo 0888 678 039. Chúng tôi cùng nhà máy đối tác sẽ chỉ ra các mục còn thiếu hoặc cần thống nhất lại. Quy trình chung để đặt khay giấy định hình theo mẫu qua nhà máy đối tác có ở trang chủ.
Nguồn tham khảo: Molded pulp – Wikipedia; Draft (engineering) – Wikipedia; Molded pulp – IoPP / Rochester Institute of Technology; IoPP Community – Moulded pulp packaging design guidelines; ISO 129-1:2018 – ISO; ISO 2859-1 – ISO.
Tác giả: Tuấn Local – Marketing. Người duyệt nội dung: Nga Nguyễn – Sale Admin. Cập nhật: 07/11/2026.
